برخی ابهامات ويرايش جديد مبحث دهم مقررات ملی ساختمانی
در ادامه مطالب مربوط به تغییرات جدید مبحث 10 مقررات ملی ساختمان ، توجه شما عزیزان رو به پاره ای از ابهامات و دوگانگی های موجود در ويرایش سال 1387 مبحث 10 جلب می کنم . لازم به ذکر است در مورد هر يک از از این ابهامات نکاتی قابل تامل است که تحت عنوان توجه زیر مطلب عنوان شده بیان می گردد . در صورتی که نظری متفاوت از آنچه گفته می شود دارید ، می توانید نظرات خود را بیان کنید.
در برخی از بندهای ویرایش جدید مبحث دهم مقررات ملی ساختمانی برخی ابهامات به نظر رسید که این ابهامات به شرح زیر است:
1- در این ویرایش چند سیستم جدید سازه ای به سیستمهای موجود در آیین نامه 2800 اضافه شده است که ضریب رفتار برخی از آنها درج نشده است. از جمله سیستم قاب ساده با مهاربندهای هم محور با شکلپذیری زیاد و سیستم های با مهاربند واگرا با حد شکلپذیری زیاد و کم. برای ضریب رفتار این سازه ها باید به چه مرجعی مراجعه نمود و به چه شکل باید عمل نمود؟
توجه -1 ) در مورد سیستمهای جدیدی که بدون ضریب رفتارند، احتمالاً باید منتظر ویرایش جدید مبحث ششم بود. تا آن موقع یا نباید از این سیستمها استفاده کرد و یا باید از ضریب رفتار سیستمهای نزدیک به آن و البته به طور محافظه کارانه استفاده نمود. مثلاً برای سیستم قاب ساده با مهاربند هم محور در حد شکلپذیری زیاد از ضریب رفتار حد شکلپذیری کم استفاده نمود.
2- مطابق بند 10-3-1-3 رعایت ضوابط بخش 10-3 مبحث دهم برای سازه هایی که مطابق ضوابط مبحث ششم مقررات ملی ساختمانی دارای ضریب رفتار 5 یا کمتر هستند اجباری نیست. حال سوال اینجاست که اگر یک طراح ضریب رفتار یک سازه را که مطابق مبحث ششم بیش از 5 است ، در جهت اطمینان برابر 5 در نظر بگیرد، آیا باز هم باید ضوابط بخش 10-3 را در طراحی رعایت نماید؟ و آیا در این حالت رعایت این ضوابط قابل صرفنظر نیست. به طور مثال میتوان سیستم قاب ساده با مهاربند هم محور در حد شکلپذیری کم را نام برد که ضریب رفتار آن 6 است. آیا میتوان با فرض ضریب رفتار 5 برای آن از رعایت ضوابط بخش 10-3 صرفنظر کرد؟
توجه-2 ) در مورد ابهام دوم البته فعلاً منطقی است که محافظه کارانه عمل کرده و ضریب رفتار سازه را غیرواقعی در نظر نگیریم. غیر از آن باید توجه کنیم که سیستمهای با ضریب رفتار 5 و کمتر تنها برای سازه هایی خاص با اهمیت نسبی کمتر (از لحاظ ارتفاع ، میزان سطح خطر زلزله ، درجه اهمیت سازه و ....) قابل استفاده اند.
به طور مثال برای قاب خمشی با شکلپذیری کم استفاده از این سیستم تنها برای ساختمانهای یک طبقه و آنهم در شرایطی خاص مجاز است. پس احتمالاً نمیتوان با کمتر گرفتن ضریب رفتار از ضوابط بخش 3-10 فرار نمود. به این هم توجه باید کرد با کمتر گرفتن ضریب رفتار عملاً نیروی زلزله زیادتر شده و باعث سنگینتر شدن بخشهایی از سازه میگردد و این مساله احتمالاً صرفه جویی ناشی از عدم رعایت ضوابط بخش 10-3 را جبران خواهد کرد .
3- در بند 10-3-6-1 ب منظور از حداکثر باری که شالوده ستون میتواند در مقابل بر کنش ناشی از واژگونی تحمل کند چیست؟ آیا منظور مقدار حداکثر نیروی آپلیفت قابل تحمل توسط پی است؟ و اگر این است آیا غیر از بار محوری کششی ستون، بار محوری فشاری ستون هم میتواند با آن مقایسه شود و میتوان بار محوری فشاری ستون را به این مقدار ناشی از آپلیفت محدود کرد؟
توجه -3 ) در مورد حداکثر بار قابل تحمل ناشی از برکنش احتمالاً این بار را تنها با بار محوری کششی ستون میتوان مقایسه کرد و منطقی نیست که بار محوری فشاری ستون هم به این مقدار محدود گردد .
